Koruyucu Aile hizmeti, Başvuru ve istenilen Belgeler

KORUYUCU AİLE

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Türkiyenin enköklü Kurumlarından birisi olarak; ekonomik, sosyal ve psikolojik yönlerdendesteğe, korunma ve bakıma gereksinimi olan başta çocuklarımız olmak üzere tümyurttaşlarımıza hizmet vermektedir. Sınırlı olanaklar çerçevesinde azami birgayret ve özveri ile sürdürülen tüm çalışmalarının temel amacı; bu özel ihtiyaçgruplarına en iyi şekilde hizmet sunulmasıdır.
Biliyoruz ki; sağlıklı bir toplum ve mutlu yarınlar için sahip olduğumuz endeğerli varlıklarımızdır çocuklar… Ve inanıyoruz ki; en az toprak erozyonukadar önemli olan insan erozyonunun önüne geçmek ancak ve ancak toplumsal birpaylaşımla mümkün olabilecektir. Bu nedenle Kurumumuz kimsesiz ve korunmayamuhtaç çocuklar alanında öncelikle hizmet vermeye çalışmaktadır.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu; bu düşünceden yola çıkarak sınırlıolanakları çerçevesinde yıllardır vermekte olduğu bu hizmeti sizlerinkatkılarıyla güçlendirmeyi ve korunmaya muhtaç durumdaki çocuklarımızıtoplumsal bir bütünleşme, toplumsal bir paylaşım ile kucaklamayıhedeflemektedir.
Ülkemizdeki ilk koruyucu aile uygulaması 1949 yılında yapılmıştır. Hizmetingeniş olarak uygulanmasına ise 1952 yılında başlanılmıştır.
KORUYUCU AİLE HİZMETİ;çeşitli nedenlerle öz ailesi yanında bakılamayan çocukların, kısa veya uzunsüreli olarak bakımlarını üstlenen aile ya da kişilerin yanında, devletdenetiminde yetiştirilmeleri olarak tanımlanmakta ve bu hizmeti veren aile yada kişilere KORUYUCU AİLE denilmektedir.
02 Eylül 1990 tarihli Çocuk Hakları Sözleşmesinde; çocuğun öncelikle ailesiyanında, bu mümkün olmadığı taktirde ise uygun bir aile ortamı içinde yaşamınısürdürmesi ve gelişmesi hakkına özel bir yer verilmektedir. Ülkemizin deimzalamış olduğu bu sözleşme ile Koruyucu Aile Hizmeti daha da önemkazanmaktadır.
Çocuk Hakları Sözleşmesi ile vurgulanan Koruyucu Aile Hizmetinin dayanağı TürkMedeni Kanununun 347.maddesi ile 24.05.1983 tarih ve 2828 sayılı SosyalHizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 22. ve 23. maddeleridir. KoruyucuAile Hizmeti bu maddeleri temel alarak hazırlanan 14.10.1993 tarih ve 21728sayılı Koruyucu Aile Yönetmeliği ile Yönetmeliğin bazı maddelerini değiştiren30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girenYönetmeliğe uygun olarak yürütülmektedir.
NİÇİN KORUYUCU AİLE ? 
Çocukların sağlıklı gelişebilmeleri için kendilerini koruyacak, sevecek,destekleyecek, güven sağlayacak, sosyal ve maddi gereksinimlerinikarışlayabilecek sıcak bir aile ortamına ihtiyaçları vardır. Kuşkusuzanne-babalar da çocuklarını en iyi şekilde yetiştirmek için çaba harcarlar.Ancak yaşam her zaman düşünülenler gibi olmayabilir. Bazı aileler zihinsel,bedensel ya da psikolojik sorunları veya ekonomik yetersizlikleri, boşanma,ölüm, hükümlülük gibi sosyal sorunları nedeniyle bütünlüklerini devam ettiremezve çocuklarının gereksinimlerini karşılayamaz hale gelmektedirler.
Böyle durumlarda çocuklara yardım etmenin en iyi yolu öz ailesinin koşullarıiyileşinceye kadar başka bir ailenin yanında bakımlarının sağlanması amacıylaKoruyucu Aile hizmetinden yararlandırılmasıdır.
Koruyucu aile bakımının, çocuğa sağladığı aile ortamı çocuğun psiko-sosyalgelişiminin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi açısından önemtaşımaktadır. Kurum bakımının çocuk üzerindeki etkilerine yönelik yapılanaraştırmalar incelendiğinde de bu bakım türünün sadece pahalı olmadığı, çocuğungelişimini bazı yönlerden eksik tamamlamasına da yol açtığı ortaya çıkmıştır.Bu nedenle tüm dünya da korunmaya muhtaç çocuklar için en çok tercih edilenbakım şekli Koruyucu Aile bakımıdır.
Koruyucu aile hizmetinde amaç, çocuk için karmaşık ve sorunlu olan bir dönemdeözenli davranılarak çocuğun bu dönemi örselenmeden geçirmesini ve normalhayatını devam ettirmesini sağlamaktır.
Koruyucu aile çocuklara, öz ailesi, okulu ve çevresiyle ilişkilerini devamettirmelerini sağlayarak yardımcı olur. Böylece koruyucu aileler sadece çocuğayardım etmekle kalmayıp, desteğe gereksinimi olan güç durumdaki aileye deyardım etmiş olmaktadırlar.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu bir elinden tuttuğu ve tutmaya devamedeceği çocukların öteki elinin koruyucu aileler ve toplum tarafındantutulmasını istemektedir. İster koruyucu aile olarak, ister koruyucu ailehizmetini tanıtarak, ister koruyucu ailelere özel indirimler, destekler,teşvikler sağlayarak daha çok çocuğun koruyucu aileler yanında yetişmesineortam yaratılması olanaklıdır.
Bu çok anlamlı ve toplumsal geleceğimiz açısından hayati değere sahip alandaDevlet olarak her türlü olanağı sağlamaya çalıştığımız korunmaya muhtaççocuklarımızın aile sıcaklığını yeterince yaşayabilmeleri için Koruyucu AileHizmetinin toplumun gereksinimleri doğrultusunda geliştirilerek yaygınlaştırılmasınayönelik çalışmalar yapılmaktadır. Yılda ortalama 100 çocuk  KoruyucuAileler yanına yerleştirilmektedir.
Koruyucu aile yanına yerleştirilebilen, korunan, tehlikeli ortamlardan uzaktutulan her çocuk sorumluluğu paylaşan herkesin sevinci, başarısı olacaktır.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu olarak sizleri Koruyucu AileHizmetini desteklemeye davet ediyoruz. Sizlerin de destekleriyle çocuklarımıziçin büyük ve anlamlı bir adım atacağımıza inanıyoruz.
KORUYUCU AİLEDE HANGİ ÇOCUKLARA BAKILIR ? 
Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocuklar; öz ailesi bulunan, öz ailesincebir süre için bakılamayan, çeşitli nedenlerle evlat edindirilme şansını tümüyleyitirmiş olan, kız ya da erkek, sağlıklı ya da özürlü tek ya da kardeş olup,durumunun koruyucu aile yanına yerleştirilmeye uygun olduğu sosyal çalışmacıtarafından belirlenmiş çocuklardır.
Bu yasal çerçevede, haklarında korunma kararı alınmış çocukların koruyucuaileler yanına yerleştirilmeleri için öz ailelerinden muvafakat alınmasızorunluluğu yoktur. Bu çocuklar ailelerinden izin alınmaksızın uygunkuruluşlara ya da koruyucu aileler yanına yerleştirilebilmektedir.
KORUYUCU AİLE YANINA KAÇ ÇOCUKYERLEŞTİRİLEBİLİR ? 
Koruyucu aile yanına en fazla 3 çocuk, aynı anda yerleştirilebilir. Ancak, bunakarar verilirken özellikle çocuklarla bire bir ilişki kurulma konusu irdelenir.
İl Müdürlükleri ile yanına çocuk yerleştirilen koruyucu aile arasında, Kurumunve koruyucu ailenin yükümlülüklerini içeren bir sözleşme imzalanır. SözleşmeninValilikçe onayından sonra çocuk bir tutanakla aileye teslim edilir.
KİŞİ YA DA AİLELERİN KORUYUCU AİLE OLMASINANASIL KARAR VERİLİR? 
– Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı olup,
– Türkiyede sürekli ikamet eden,
-En az ilkokul mezunu,
– 25-50 yaş aralığında bulunan,
– Çocuğa kanunen bakmakla yükümlü öz anne- baba ya da vasi dışındaki herkes koruyucu aile olmak üzere İl Müdürlüklerine başvurulabilmektedir. Eşlerinbirlikte başvurmaları gerekmektedir.
Özellikle çocuğun yakın çevresinde olan akrabalar, komşular ya da aile dostlarıtercih edilmektedir.
Akrabaların koruyucu aile olmak istemesi halinde yapılacak sosyalinceleme sonucuna göre yaş ve eğitim koşulları değerlendirilmektedir.
Koruyucu aile olmak isteyen kişi bekar ise yerleştirilecek çocuğa diğerebeveynin yoksunluğunu hissettirmeyecek akraba ilişkilerine sahip olması konusudeğerlendirilmektedir.
Başvuru sırasında ilgili Sosyal Çalışmacı tarafından Koruyucu Aile Hizmetininesasları, işleyişi ve aileye yerleştirilecek çocukların özellikleri hakkındabilgi verilmektedir.
Üçüncü aşamada, verilen bilgiler ışığında koruyucu aile olmaya kesin kararverilirse, Sosyal Çalışmacı tarafından evde, işyerinde, başvuran aileninçocuklarıyla vb. bir dizi görüşmeler yapılmaktadır. Bu görüşmelerde amaçailenin ve çevresinin yerleştirilecek çocuğa her açıdan uygun olup olmadığınınbelirlenmesidir. Bu bağlamda, koruyucu aile başvurusu kabul edilenler hakkındaçevre ve ekonomik koşulları, yaşları, kişilik özellikleri, evlilik ve sosyalilişkiler, çocuk yetiştirme konusunda tutum ve davranışları, diğer aileüyelerinin bu konudaki düşünceleri ve çocuk ile koruyucu aile ilişkileriaçısından önem taşıyan benzeri hususlar dikkate alınarak yapılan görüşmelerdenelde edilen bilgilere ilişkin sosyal inceleme raporu hazırlanmaktadır.
KORUYUCU AİLE ADAYLARININ HAZIRLAMASIGEREKEN BELGELER

  • Fotoğraf
  • Nüfus cüzdanı örneği                          
  • Evliler için evlenme cüzdanı örneği
  • Öğrenim durumunu gösterir belge
  • İkametgah belgesi
  • İş ve gelir durumunu gösteren onaylı belge
  • Adli sicil raporu
  • Koruyucu aile olacak kişilerin çocuğun bakımını, psiko-sosyal gelişimini ve eğitimini  etkileyecek ya da çocuğa zarar verecek düzeyde fiziksel engeli, ruhsal rahatsızlığı  ve bulaşıcı hastalığının olmadığını gösterir rapor. Sosyal Çalışmacı gerekli gördüğü hallerde kişinin sağlığına, süreğen hastalığına veya bağımlılığına ilişkin ayrıntılı rapor da isteyebilir.

Kişilerin evli olması halinde her iki eş için de aynıbelgeler istenir.
Aile ile birlikte yaşayan kişiler varsa, adli sicil raporu ve ruhsalrahatsızlığı ile bulaşıcı hastalığı bulunmadığına dair rapor bu kişilerden deistenir.
KORUYUCU AİLELERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ NELERDİR?

  • Yanına yerleştirilen çocuğun öncelikle fiziksel ve psiko-sosyal gelişiminin sağlıklı olabilmesi için gerekli koşulları sağlamak,
  • Çocuğun yeteneklerinin ve becerisinin elverdiği ölçüde öncelikle eğitim ve öğretimi ya da iyi bir meslek sahibi edindirilmesi için gerekli çabayı göstermek,
  • Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamak,
  • Koruyucu aileye ve yerleştirilen çocuklara ilişkin olarak mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıya gerekli koşulları hazırlamak,
  • Adres ve ikametgah değişikliklerini bu değişiklik gerçekleşmeden önce İl Müdürlüğüne bildirmek,
  • Görev veya tatil amacı ile çocukla birlikte yurt dışına gidilmek istenmesi durumunda,  çocuğun veli ya da vasisinin izni gerektiğinden, yasal işlemlerin tamamlanmasına yetecek süre göz önüne alınarak, en kısa sürede durumu İl Müdürlüğüne bildirmek,  

Koruyucu ailelerin yükümlülükleridir.
İZLEME
Koruyucu aile ve yanına yerleştirilen çocuk, görevli sosyal çalışmacıtarafından vakanın özelliklerine göre belirlenen aralıklarla, düzenli olarakizlenmektedir. Ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik gerekli meslekiçalışmalar yapılmaktadır.
KORUYUCU AİLELERE VE YERLEŞTİRİLEN ÇOCUĞA SAĞLANAN OLANAKLAR

  • Koruyucu ailelere baktıkları her çocuk için,çocukların bakım, eğitim ve yetiştirilme harcamaları için aylık ücret ödenir.
  •  Özürlü çocuklar için yapılacak ödemeler iki katına kadar arttırılır.
  • Her öğretim yılı başında bir defaya mahsus olmak üzere eğitim masrafları karşılığı olarak bakım ücreti üç kat arttırılarak ödenir.
  • Şubat ve Ağustos aylarında çocukların yıllık giyim masrafları karşılığı olarak bakım ücreti iki kat arttırılarak ödenir.
  • Koruyucu Ailenin yanında bakılan çocuklar hastalandıklarında koruyucu ailesi tarafından hiçbir sevke tabi olmadan doğrudan sağlık karneleri ile devlet-üniversite hastanesi, sağlık ocağı, hükümet tabipliklerine, ayaktan veya gerekiyorsa yatarak muayene, tedavi için götürülebilmektedir. Bu durumlarda muayene ve tedavi bedeli Kurumumuz tarafından karşılanmaktadır.

Yine koruyucu aile yanındaki çocuklar koruyucu aileninçalıştığı kurumun bağlı olduğu sağlık kuruluşu ya da anlaşması doktoruna dagötürülebilmektedir. Ancak, bu durumda muayene ve tedavi bedeli Kurumumuztarafından karşılanamamaktadır.
Çocuklara verilen, Genel Müdürlükçe hazırlanıp bastırılan fotoğraflı serinumaralı sağlık karneleri her yıl İl Müdürlüklerince vizelenmektedir.

  • Koruyucu ailedeki özürlü çocuklar ile okula giden çocukların okul servis aracı ücreti ödenir. Servis bulunmaması halinde gidiş gelişlerdeki ulaştırma giderleri karşılığı otobüs bilet ücretleri ödenir.
  • Okula giden veya bu yaştaki çocuklara her ay harçlık ödenir.
  • Tam gün öğrenim görüp de yemeklerini evde yeme olanağı bulamayan çocuklara, öğrenim süresince harçlıkları iki kat artırılarak ödenir.
  • Koruyucu aile yanındaki çocukların meslek edinme kurs bedelleri ile eğitim ve öğretimlerine ilişkin etüt, kurs, yaz okulu, harç, sınav ve kayıt ücretleri ödenir.
  •  Başka illere öğrenim amacı ile gitmesi gereken çocukların ulaştırma giderleri ödenir.
  • Koruyucu aileler ve korudukları çocuklar için gerektiğinde üniversitelerin ilgili bölümlerindeki uzman kişilerden psikolojik ve psikiyatrik danışmanlık hizmeti sağlanır.

Gönüllü statüdeki koruyucu aileler yanındaki çocuklar içinde talepte bulunduğu takdirde aylık bakım ücreti dışındaki diğer ödemeleryapılmaktadır.
Koruyucu ailelere ödenen ücret ek gösterge dahil en yüksek devlet memuru aylıkgöstergesinin (9500) memur maaş katsayısıyla  (Ocak ve Temmuz aylarındadeğişmektedir.) çarpımıyla elde edilen rakamın sırasıyla %45i, %50si, %55i ve%60ı alınarak belirlenmektedir. 2009 yılında ücretli koruyucu aile yanındakiçocuklar için ödenen aylık aşağıdaki gibidir. (Özürlü çocuklar için iki katınakadar arttırılmaktadır.) Harçlıklar ise kuruluş bakımındaki çocuklar içinyapılan hesaplama ile belirlenmektedir (Çocuk Yuvaları Yönetmeliği Md. 46 veYetiştirme Yurtları Yönetmeliği Md.48 ). Memur maaş katsayısı, sırasıyla 600 (İlköğretim 1-4. sınıfı), 900 (İlköğretim 5-8. sınıfı), 1200 (Lise ve dengiokul) ve 2000 (Yüksek öğrenime devam eden) gösterge rakamı   ileçarpılarak bulunan miktar kadar ödeme yapılmaktadır;


KATSAYI : 0,055920
EK GÖSTERGE   : 9500  
0,055920 X 9500 =  531,24 YTL

Yaş-Okul
Durumu
  % Aylık Bakım Ücreti Gösterge Aylık Harçlık Aylık Toplam
0-6 Yaş
Okul öncesi

45

239,05

239,05

7-12 Yaş
İlköğretim (1-5)

50

265,62

600

33,55

299,17

13-15 Yaş
İlköğretim(6-8)

55

292,18

900

50,31

342,49

16-18 Yaş
Lise ve dengi

55

1200

67,09

359,27

19+
Yükseköğrenim

60

318,74

2000

111,82

430,56

 

KORUYUCU AİLE BAKIMININSONA ERDİRİLME NEDENLERİ

  • Koruyucu ailenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi,
  • Çocukla koruyucu aile arasındaki uyumsuzluğun yapılan mesleki çalışmalara rağmen giderilememesi,
  • Koruyucu ailenin çocuğa istenilen şekilde bakmadığının belirlenmesi,
  • Koruyucu aileye yerleştirilme nedeninin ortadan kalkması,
  • Koruyucu ailenin herhangi bir nedenle koruyucu aile olmaktan vazgeçmesi

durumlarında görevli sosyal çalışmacının hazırlayacağısosyal inceleme raporu ile ailenin koruyucu aile sözleşmesi iptal edilerekçocuk aileden geri alınmaktadır.
KORUYUCU AİLE STATÜSÜNÜN İPTALİ 
Koruyucu aile statüsünün devam etmesinin sakıncalı olduğu saptanan;
– Çocuğun ihmal ve istismar edildiğinin, kötü muameleye maruz kaldığınınbelirlenmesi,
– Sosyal ilişkiler açısından toplumun norm ve değerlerine aykırı düşendavranışlarının gözlenmesi,
– Fizik ve ruh sağlığının, çocuğun bakımını etkileyecek derecede bozulmuşolması,
– Çocuğun toplum içinde alacağı konumu olumsuz etkileyecek her hangi bir suçtanve yüz kızartıcı suçtan ceza alması,
– Periyodik izlemeler ve çocuğun öz ailesi ve yakınlarıyla iletişiminisürdürmesi konularında kolaylık sağlanmaması,
– Mesleki danışmanlık hizmeti ve yönlendirmelere uygun davranılmaması
durumlarında koruyucu aileyi izleyen sosyal çalışmacının hazırlayacağı sosyalinceleme raporu Koruyucu Aile Komisyonuna iletilir. Bu durumda Koruyucu AileStatüsü tümüyle iptal edilmektedir. Komisyonca koruyucu aile statüsü iptaledilen aileye bir daha çocuk verilmemektedir.

KORUYUCU AİLEDEN GERİALINAN ÇOCUK 
Koruyucu aileden geri alınan çocuk;
-Öncelikle öz ailesi yanına,
-Bunun mümkün veya uygun olmaması durumunda başka bir koruyucu aile yanınayerleştirilmektedir.
-Uygun koruyucu aile bulunamaması halinde çocuk, yaş durumu dikkate alınarakbir kuruluşta bakım altına alınmaktadır.
Koruyucu Aile ve Evlat Edinme Hizmetlerinin odağı, çocuğun aile yanındayetişmesi olduğundan, her ikisinde de ailelerin seçim kriterleri temeldeaynıdır. Ancak aile, evlat edinme yolu ile hukuksal bir süreci tamamlayarakvelayet hakkını alırken, koruyucu aile sisteminde aile, çocuğun bakım, yetişmeve eğitim sorumluluğunu Devlet ile paylaşmaktadır, çocuğun velayeti biyolojikailesinde kalmaktadır. Ailelerin hangi kapsamda yer alacaklarına kesin kararvermeleri gerekmektedir. Çünkü, evlat edindirilebilecek çocukların koruyucuaile yanına yerleştirilmeleri mümkün değildir. Koruyucu aile başvuruları neyazık ki bu hizmetten yararlanabilecek çocuk sayısından çok daha azdır.

 

Tags: , , , ,